PODZIEMIA HISTORIA

Opatów należy do najstarszych osad ziemi sandomierskiej. Wzmiankowany od XII w. stanowił ważny węzeł szlaków handlowych między innymi z Frankfurtu, Brna, Koszyc, Wilna i Gdańska. Dzięki korzystnym przepisom celnym składowane były tu między innymi przyprawy i korzenie, herbata, kawa, tytoń, orzechy, wina, piwa czy miody. Miasto miało przywilej składu na sól i śledzie. Piwnice doskonale sprawdzały się również jako składy płótna, futer, skór, ceramiki czy wyrobów metali szlachetnych. Proces powstawania „podziemnego miasta” rozpoczął się prawdopodobnie już w XIII wieku. Najstarsze detale podziemnej architektury pochodzą z XV w. „Złoty wiek” Opatowa przypada na okres, gdy jego właścicielem był kanclerz Krzysztof Szydłowiecki (lata 1514-1532). A że opasane murami miasto ograniczało inwestycje budowlane, mieszczanie i kupcy zaczęli schodzić pod pierwszą kondygnację piwnic – na drugi i trzeci poziom. Podziemny labirynt stanowił  również  znakomite schronienie przed wrogiem. Dla celów wentylacji wykonywano pionowe lub ukośne szyby pomiędzy kondygnacjami, by nie dopuścić do zawilgocenia wyrobisk. W czasach niebezpiecznych przestronne podziemia pełniły również rolę schronów. Gdy znaczenie Opatowa jako ośrodka handlowego spadło, opustoszałe poziomy piwnic odeszły w niepamięć, aczkolwiek w czasie II wojny światowej ukrywano w nich Żydów, a lokalna placówka AK miała swoją strzelnicę. Po II Wojnie Światowej w Opatowie pojawił się problem osiadania budynków.

Piwnice te na przełomie lat 60-70-tych były penetrowane przez członków Krakowskiego Klubu Turystyki Jaskiniowej pod kierownictwem inż. Stanisława Nowosielskiego z Politechniki Krakowskiej. W 1971 roku podjęto kompleksową akcję ratunkowo-zabezpieczającą. Ogromny wkład w ratowanie miasta oraz zabezpieczenie zabytkowych piwnic mieli profesor Zbigniew Strzelecki i opracowana przez niego polska metoda naukowa „Z-S” a także górnicy z Przedsiębiorstwa Robót Górniczych w Bytomiu. Część piwnic została udostępniona do zwiedzania już w roku 1984.

Obecnie Podziemna Trasa Turystyczna im. prof. Zbigniewa Strzeleckiego w Opatowie liczy ok. 500 metrów i składa się z trzech poziomów, których najniższy sięga 14,5 metra pod powierzchnię rynku.

ORGANIZACJA WYSTAWY STAŁEJ „ZŁOTY WIEK OPATOWA”

Powiatowe Centrum Kultury, Turystyki i Rekreacji w Opatowie 13.08.2020 r. podpisało umowę na „Organizację wystawy stałej „Złoty Wiek Opatowa” – zadanie realizowane w ramach programu „Wspieranie działań muzealnych”, które zostało dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, uzyskanych z dopłat ustanowionych w grach objętych monopolem państwa, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Zadanie „Organizacja wystawy stałej „Złoty Wiek Opatowa”” zakłada powstanie wystawy stałej, która będzie zrealizowana i udostępniona w Podziemnej Trasie Turystycznej w Opatowie (Podziemia Opatowskie).
Wystawa „Złoty Wiek Opatowa” zostanie zaprezentowana w pomieszczeniach o łącznej powierzchni ponad 100 m2. Zostanie ukazany okres, w którym Opatów był jednym z najważniejszych miast w Rzeczpospolitej, miejscem sejmików ziemskich szlachty sandomierskiej i ośrodkiem prężnie rozwijającego się handlu na skalę międzynarodową. Zaprezentowane zostaną unikatowe dzieła polskiego (i nie tylko) renesansu (kopie) na czele z nagrobkiem Krzysztofa Szydłowieckiego i jego elementem, tzw. „Lamentem Opatowskim”.
Całkowita wartość Zadania to 113 100,00 zł z czego 100 000,00 zł to środki uzyskane z dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

WERNISAŻ WYSTAWY STAŁEJ „ZŁOTY WIEK OPATOWA”

15 października 2020 r. w Podziemnej Trasie Turystycznej w Opatowie odbył się wernisaż wystawy stałej „Złoty Wiek Opatowa”.

Wystawa łączy skopiowane bądź zreprodukowane w nowoczesnej formie dzieła wspomnianej epoki, znajdujące się w Opatowie i okolicach z elementami multimedialnymi i interaktywnymi. Wernisaż, ze względu na sytuacje wywołaną pandemią, miał charakter zamknięty. Zaproszeni goście uczestniczyli w uroczystym otwarciu wystawy, na którym dyrektor Powiatowego Centrum Kultury, Turystyki i Rekreacji Paulina Gierada podkreśliła dlaczego Złoty Wiek to okres niezwykle ważny dla historii Opatowa oraz podziękowała wszystkim zaangażowanym w realizację tego zadania. Adam Hanuszkiewicz, wykonawca wystawy, przybliżył proces realizacji zadania oraz oprowadził po nowo powstałej ekspozycji.

Turyści indywidualni, grupy zorganiozowane, mieszkańcy powiatu opatowskiego oraz zwszyscy zainteresowani mogą oglądać wystawę od najbliżej soboty – 17 października 2020 r.

Zadanie „Organizacja wystawy stałej „Złoty Wiek Opatowa”” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Wartośc inwestycji opiewa na kwotę 113 100 zł, z czego 100 000 zł to kwota dofinansowania.